Matrix: een Europees alternatief voor Slack en Microsoft Teams voor kmo’s
Door Simon Casano · Gepubliceerd op 2/10/2026 · 7 min lezen
Slack en Microsoft Teams zijn de standaardtools geworden om in team te chatten. Ze zijn handig, maar uw gesprekken worden opgeslagen bij een Amerikaans bedrijf, de prijs stijgt met elke gebruiker en u bent volledig afhankelijk van hun keuzes.
Matrix pakt het anders aan: een open standaard die u zelf kunt hosten of in Europa kunt laten hosten. Dit moet u weten voordat u kiest.
Wat is Matrix?
Matrix is een open communicatieprotocol, onderhouden door de Matrix.org Foundation. Het is geen app maar een standaard, een beetje zoals e-mail: iedereen kan een server draaien, en verschillende apps kunnen met elkaar communiceren.
Concreet beschikt een organisatie over haar eigen Matrix-server, meestal Synapse, op haar eigen domeinnaam. Gebruikers melden zich aan met een app zoals Element, beschikbaar op de computer, in de browser en op de smartphone. U vindt er alles wat u van een teamchat verwacht: kanalen, privéberichten, threads, bestanden delen, reacties en gesprekken.
Wat er verandert ten opzichte van Slack en Teams
- Uw gegevens blijven op uw server: u kiest waar die gehost wordt, bijvoorbeeld in de Europese Unie, en wie er toegang toe heeft.
- End-to-endversleuteling: in Matrix worden privégesprekken en privéberichten standaard end-to-end versleuteld. Alleen de deelnemers kunnen ze lezen, zelfs de hostingprovider niet. Slack en Teams versleutelen berichten niet op die manier.
- Federatie: uw gebruikers kunnen chatten met mensen op andere Matrix-servers (partners, klanten, leveranciers), zonder dat iedereen bij de ander een account moet aanmaken.
- Geen lock-in: het protocol en de software zijn open source. Als u van hostingprovider verandert, behoudt u uw domein, uw accounts en uw kanalen.
- De prijs: Slack en Teams rekenen per gebruiker aan. Een gehoste Matrix-server kan tegen een vaste prijs, ongeacht het aantal mensen.
Wie gebruikt Matrix?
Matrix is geen randproject. De Franse overheid gebruikt het voor Tchap, de berichtenapp van haar ambtenaren. In Duitsland gebruikt het leger het voor de BwMessenger, en de zorgsector steunt erop voor de TI-Messenger. Die keuzes worden verklaard door dezelfde redenen als voor een kmo: controle houden over de eigen gegevens, communicatie versleutelen en niet afhankelijk zijn van één leverancier.
Beperkingen om te kennen
Matrix is niet perfect, en dat weet u beter voordat u overstapt:
- Minder integraties: Slack en Teams koppelen met één klik aan honderden tools. Bij Matrix is het aanbod kleiner, al bestaan er bruggen en bots.
- Beheer van de versleutelingssleutels: om oude versleutelde berichten op een nieuw toestel te lezen, moet elke gebruiker zijn herstelsleutel bewaren. Dat is een gewoonte die men moet aanleren.
- Een wat andere werkwijze: Element lijkt op Slack, maar sommige instellingen zijn eigen aan Matrix. Een korte opleiding bij de start voorkomt veel vragen.
Overstappen op Matrix in een kmo
Een geslaagde migratie gebeurt in stappen:
- Begin met een testteam van enkele mensen gedurende twee à drie weken.
- Maak uw belangrijkste kanalen opnieuw aan als Matrix-kanalen, en groepeer ze in een ruimte voor het bedrijf.
- Toon iedereen hoe ze Element installeren en hun herstelsleutel bewaren.
- Leg een datum vast vanaf wanneer de interne communicatie via Matrix verloopt, en houd de oude tool nog een tijdje alleen-lezen beschikbaar.
Wilt u geen server beheren, dan zorgt beheerde Matrix-hosting voor de installatie, de beveiligingsupdates en de back-ups. U behoudt uw domein en uw gegevens, zonder het onderhoud.